Coraz popularniejszym trendem w budownictwie, także w Polsce, jest budowa domów ekologicznych, czyli energooszczędnych, pasywnych i samowystarczalnych. Warto, aby budynki spełniające najwyższe standardy ekologiczne powstawały w oparciu o ekologiczne materiały budowlane. Dlatego liczy się ich pochodzenie, zawartość szkodliwych substancji, lokalizacja surowca i zakładu przetwórczego czy potencjalna utylizacja materiałów. Z inwestycją w oparciu o takie kryteria łączą się większe niż koszty. Czy są jakieś korzyści?
Ekologiczne budownictwo powinno wykorzystywać ekologiczne materiały budowlane, m.in. drewno, szkło, materiały z recyclingu (np. beton z konopi, słoma, glina, cegła z rozbiórki, tworzywa sztuczne z odzysku). Należy sięgać po energooszczędne rozwiązania, a także lokalne materiały, najlepiej takie, które nadają się do recyklingu. Trzeba projektować budynki z trwałych materiałów, które nie wymagają częstych napraw i remontów.
Zrównoważone budownictwo
Minimalizacja negatywnego wpływu budynków na środowisko naturalne oraz zdrowie ludzi jest celem zrównoważonego budownictwa. Koncepcja ta uwzględnia cały cykl życia budynku – od projektowania i budowy po użytkowanie i demontaż. W zrównoważonym budownictwie dąży się do oszczędzania energii, redukcji emisji CO2, optymalnego wykorzystania zasobów naturalnych, w tym wody oraz minimalizacji odpadów. Zrównoważone budynki są coraz bardziej poszukiwane na rynku nieruchomości. Ich ekologiczne i efektywne cechy mogą przekładać się na wyższą wartość nieruchomości.
W zrównoważonym budownictwie wykorzystuje się energooszczędne rozwiązania: materiały budowlane, odnawialne źródła energii, projekty efektywnych systemów grzewczych i chłodzących oraz zdrowe i przyjazne wnętrza dla mieszkańców. Zrównoważone budownictwo ma na celu tworzenie bardziej ekologicznych i efektywnych budynków, które przyczyniają się do ochrony środowiska i poprawy jakości życia.
Domy pasywne
Szczególnym rozwiązaniem w tym kierunku są domy pasywne, które wznosi się i wykańcza tak, by ograniczać ich zapotrzebowanie energetyczne. Budynek powinien być doskonale izolowany termicznie, aby zminimalizować ucieczkę ciepła wytworzonego w jego wnętrzu. Budowa domów pasywnych z dużą efektywnością energetyczną i optymalnym wykorzystaniem światła słonecznego to przyszłość zrównoważonej architektury.
Zrównoważone budownictwo minimalizuje negatywny wpływ materiałów na środowisko naturalne poprzez redukcję emisji CO2, oszczędzanie energii i wody oraz ograniczenie zużycia zasobów naturalnych. Dzięki temu pomaga w walce ze zmianami klimatycznymi i degradacją środowiska. W budownictwie ekologicznym wpływ materiałów na środowisko jest niski. W tym celu stosowane są np. drewno z certyfikatem FSC, beton niskoemisyjny, naturalne farby i wykończenia.
Recykling w architekturze
Coraz popularniejszym trendem w światowej architekturze jest recycling przestrzeni i kubatury. Polega on na ponownym wykorzystaniu całości lub części istniejących obiektów poprzez przekształcenie ich przestrzeni i nadanie nowej funkcji użytkowej. Ponowne wykorzystanie istniejącej zabudowy jest szczególnie ważne w dużych miastach, gdzie coraz częściej brakuje wolnej przestrzeni, a zapotrzebowanie na nią wciąż rośnie. Przykładami obiektów stworzonych zgodnie z tym podejściem są takie inwestycje, jak warszawska Hala Koszyki, Centrum Praskie Koneser, Elektrownia Powiśle, łódzka Manufaktura czy Mazowieckie Centrum Sztuki Współczesnej Elektrownia w Radomiu.
Lokalne surowce w budownictwie
Materiały budowlane wykorzystane do budowy powinny być naturalne i jak najmniej przetworzone. Najlepiej, jeśli są to materiały naturalne, których wytworzenie nie trwa dłużej niż dziesięć lat. Należą do nich m.in. bambus, wełna, bawełna, korek czy słoma. Inwestor z myślą o środowisku oraz aby ograniczać koszty, kupuje materiały lokalne, czyli pochodzące z bliskiej odległości od miejsca budowy. Dzięki temu ogranicza transport, a przez to emisję CO2.
Potwierdzeniem jakości budownictwa są certyfikaty ekologiczne nadawane budynkom wyróżniającym się efektywnością energetyczną, zmniejszeniem śladu węglowego, korzystaniem z odnawialnych źródeł energii czy też wpływem na zdrowie, samopoczucie oraz integrację mieszkańców. W Polsce najpopularniejszymi międzynarodowymi certyfikatami ekologicznymi są BREEAM i LEED. Przyznaje się także niemiecki certyfikat DGNB, francuski HQE oraz amerykański WELL Building Standard.
Dachy zielone i ściany wertykalne
Zrównoważone budownictwo coraz częściej wykorzystuje zielone dachy. Można je zrobić zarówno na budynku nowym, jak i istniejącym przy okazji wymiany zniszczonego pokrycia. Takie rozwiązanie daje liczne korzyści, szczególnie w mieście. Należą do nich produkcja tlenu, pochłanianie zanieczyszczeń, retencjonowanie wody, przestrzeń życiowa dla owadów, dobre tłumienie hałasu, obniżanie temperatury w mieście. Obecnie wiele metropolii europejskich dofinansowuje budowę zielonych dachów.
Innym rozwiązaniem są żywe ściany z roślin, czyli rozbudowane, pionowe kompozycje roślinne, którymi obsadza się specjalne, naścienne konstrukcje. Ściany wertykalne stanowią efektowny element dekoracyjny, a przy tym są bardzo funkcjonalne – poprawiają jakość powietrza we wnętrzu oraz podnoszą komfort użytkowania pomieszczenia. Zielone ściany z żywych roślin to sposób na unikalny klimat w mieszkaniu, biurze czy restauracji. Nasycają powietrze życiodajnym tlenem oraz nawilżają drogi oddechowe.
