Z roku na rok ogrody wertykalne cieszą się w Polsce coraz większą popularnością. To nowy, innowacyjny sposób na uprawę roślin i nadanie im nietuzinkowego charakteru. Uprawy pionowe cieszą się popularnością również ze względu na niewielką ilość miejsca, jakiej potrzebują. Ogrody wertykalne nie tylko można spotkać na zewnątrz budynków, ale również w domach, w galeriach czy restauracjach. Są idealnym sposobem na wprowadzenie zieleni w miejsca, które dotąd kojarzyły się wyłącznie z murami.
Czym jest ogród wertykalny?
Pomysłodawcą ogrodów wertykalnych jest Patrick Blank. Wykorzystał on fakt, że nie wszystkie rośliny potrzebują do swojego wzrostu gleby, w związku z czym ogród można z powodzeniem stworzyć nawet w ruchliwym centrum miasta. To idealny sposób na to, aby zieleń mogła pojawiać się w każdym miejscu. Patrick Blanc wykorzystał w tym celu specjalną konstrukcję z płyt PCV oraz filcu poliamidowego, co stanowi imitację gleby. Dodatkowo całą instalację wyposażono w instalację nawadniającą, która dostarcza wody. Rośliny porastają takie podłoże dzięki swoim korzeniom.
Po pewnym czasie ogrody wertykalne nie tylko pojawiały się w miastach, ale również na prywatnych posesjach, a nawet we wnętrzach domów. Ludzie zaczęli dostrzegać zalety ich posiadania, do których bez wątpienia należą:
- izolacja budynku, dzięki której zimą jest cieplej, a latem – chłodniej
- poprawa jakości powietrza
- redukcja ilości kurzu
- regulują poziom wilgoci
- działają odprężająco i redukują poziom stresu
Ogrody wertykalne potrafią zmienić oblicze każdego, nawet najbardziej zaniedbanego budynku. Nadają mu nową jakość, która niewiele kosztuje, a przy okazji niesie za sobą wiele korzyści.
Świetne przykłady wertykalnych ogrodów można zobaczyć w poradniku: Wertykalny ogród – żywa ściana z roślin w Twoim domu
W jaki sposób założyć ogród wertykalny?
Założenie ogrodu wertykalnego wbrew pozorom nie jest zbyt kosztowne. Z małą instalacją poradzi sobie każdy, kto posiada choć odrobinę zdolności budowlanych, jednak przy większych konstrukcjach lepiej skorzystać z pomocy specjalistów. Stworzenie ogrodu wertykalnego na zewnątrz wymaga wyboru odpowiedniego miejsca. Wbrew pozorom nie każda ściana będzie się do tego nadawała. Należy unikać strony północnej, która jest słabo oświetlona i zimą jest bardziej narażona na niskie temperatury. Oprócz tego ściana powinna być przystosowana do wytrzymywania dużych obciążeń – 1m² konstrukcji może ważyć nawet 30 kg. Rośliny powinny mieć możliwość jak najlepszego ukorzenienia, w związku z czym należy wybrać moduły z dużymi pojemnikami.
Profesjonalne firmy zajmujące się tworzeniem ogrodów wertykalnych zazwyczaj wykorzystują do jego konstrukcji gotowe panele, które są wyposażone w system nawadniający. Zlecając wykonanie tego zadania specjalistom można wykazać się większą kreatywnością nie tylko w zakresie doboru roślin, ale również odpowiedniego ich ułożenia. W przypadku samodzielnego montażu ogrodu wertykalnego, należy kierować się możliwie jak najprostszymi rozwiązaniami. Na rynku można znaleźć wiele gotowych modułów, składający się np. ze skrzyni z tulejami oraz trzpieniem sięgającym dna doniczki.
Montaż ogrodu wertykalnego rozpoczyna się od umieszczenia warstwy ochronnej (najczęściej płyty PCV) pomiędzy ścianą a konstrukcją – nie tylko będzie to chroniło przez wilgocią, ale również wzmocni całość. Na kratownicach montuje się panele, w którym następnie zostaną umieszczone donice lub bezpośrednio będą posadzone rośliny. Najlepszym podłożem dla nich jest film poliamidowy lub żyzna ziemia.
Jakie rośliny wybrać do ogrodu wertykalnego?
Teoretycznie wybór roślin do ogrodu wertykalnego jest szeroki, jednak warto zwrócić uwagę na kilka istotnych kwestii. Rośliny powinny być łatwe w pielęgnacji, mrozoodporne oraz nie wymagać zbyt dużej ilości miejsca na rozwinięcie systemu korzeniowego. Świetnie sprawdzają się takie, które mają pnące i ozdobne liście. Najwygodniejszym rozwiązaniem są byliny (zmniejsza to nakład pracy), jednak rośliny jednoroczne oraz dwuletnie również sprawdzą się w tego typu ogrodzie. Gęstość sadzenia roślin jest zależna w głównej mierze od tego, jakie gatunki się wybierze. Do najczęściej spotykanych zalicza się np. fiołek, begonie, barwinek, paprocie oraz bluszcz pospolity.
Ogród wertykalny może stanowić również ciekawą formę zielnika lub warzywnika, założonego na kuchennej ścianie lub na balkonie. W tym wypadku najlepiej sprawdzą się takie gatunki, jak m.in. bazylia, pietruszka, oregano, burak liściowy, szczypiorek czy jarmuż.
Rośliny w ogrodzie wertykalnym należy regularnie nawozić oraz nawadniać. Warto jednak pamiętać, że poszczególne gatunki mogą mieć zupełnie inne potrzeby związane z pielęgnacją, w związku z czym należy dbać o nie w adekwatny dla nich sposób. Należy zadbać o ochronę przed szkodnikami, mogącymi zniszczyć rośliny, np. poprzez zraszanie ekologicznymi wywarami (można je przygotować np. z pokrzywy). Niezbędne jest również regularnie przycinanie roślin w ogrodzie wertykalnym – początkowo korzystnie wpływa to na ich zagęszczenie, z kolei na późniejszym etapie umożliwia to utrzymanie w porządku całej kompozycji.
